Ιστορία του χορού (εργασία σε εξέλιξη)

ΧΟΡΟΣ!!

ΟΡΙΣΜΟΣ: Ο χορός είναι μορφή καλλιτεχνικής και αθλητικής έκφρασης η οποία γενικά αναφέρεται στην κίνηση του σώματος, συνήθως ρυθμική και σύμφωνη με τη μουσική.

Είναι ένας τρόπος επικοινωνίας μέσω του σώματος. Έτσι μπορούν να εκφραστούν διάφορα συναισθήματα  και να ειπωθούν διάφορες ιστορίες , άλλες χαρούμενες και άλλες θλιβερές ή και τραγικές.

ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΑΝ ΙΣΤΟΡΙΑ:

Ο χορός κατά πάσα πιθανότητα είναι η πρώτη μορφή έκφρασης στην οποία επιδόθηκε ο άνθρωπος.

Για τους πρωτόγονους ανθρώπους ο χορός είχε μορφή τελετουργίας και αποσκοπούσε στην επαφή με τις θεότητές τους και στην εύνοιά τους για την εξασφάλιση της καλής συγκομιδής, για την εκπλήρωση μιας επιθυμίας τους ή για την θεραπεία τους από κάποια ασθένεια.

Η χριστιανική εκκλησία αντιμετώπιζε τον χορό ως ένα είδος αμαρτίας αφού πρόβαλλε σε μεγάλο βαθμό το σώμα.

Ο ΧΟΡΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ:

Η τέχνη του χορού άκμαζε εκείνη την εποχή και κατείχε σημαντική θέση στο πολιτισμικό γίγνεσθαι  και στο θρησκευτικό τελετουργικό της εποχής. Ο χορός στην αρχαία Ελλάδα ήταν άμεσα συνδεδεμένος με τη μουσική και την ποίηση. Υπήρχε μάλιστα η πεποίθηση ότι ο χορός είναι μια ευκαιρία παρεμβολής της θεϊκής φύσης στα ανθρώπινα πράγματα.

Ο ΧΟΡΟΣ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΙΩΝΑ:

Σε όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα ο χορός ήταν υπό διωγμό γεγονός που ενίσχυσε τον αφορισμό τους από την εκκλησία , εκτός από τους κυκλικούς χορούς που ήταν αποδεκτοί.

Ο ΧΟΡΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ:

Ο χορός εμφανίζεται ξανά στην κοινωνική ζωή την εποχή της αναγέννησης , όπου αποτελεί τρόπο επικοινωνίας. Πρωταγωνιστεί στις αυλές των βασιλιάδων στη διάρκεια  των εορτών που διοργάνωναν οι ευγενείς για πολιτικούς λόγους για να γιορτάσουν κάποιο γάμο ή για να επιδείξουν τον πλούτο και τη δύναμή τους.

 Οι αριστοκράτες και τα μέλη της βασιλικής οικογένειας χόρευαν στις αίθουσες και τους κήπους των ανακτόρων τους. Ο χορός βοηθούσε στην ανάπτυξη των κοινωνικών σχέσεων στην Αυλή.

Ένας από τους γνωστότερους δασκάλους της εποχής ήταν ο Γκουλιέλμο Εμπρέο ντα Πέζαρο, που στο έργο του η τέχνη του χορού,  τον 15^ο αιώνα κωδικοποιούσε τις έξι αρετές ενός άριστου χορευτή: το μέτρο, η κίνησή του στο χώρο, η μνήμη, ο αέρας» και η κίνηση του σώματός του

Η ίδρυση της  πρώτης σχολής  χορού για ευγενείς , που ιδρύθηκε το 1545 στο Μιλάνο ,συνέβαλε σημαντικά στη διάδοση του επαγγελματικού χορού. Στη σχολή αυτή, μάλιστα, εκπαιδεύτηκαν οι πρώτοι σπουδαίοι επαγγελματίες χορευτές και χορογράφοι, ανάμεσα στους οποίους ο Μπαλτασαρίνο ντε Μπελτζογιόζο.

Το 1661 ο Λουδοβίκος ΙΔ΄ ίδρυσε την Βασιλική Ακαδημία χορού και το 1672 την Εθνική Σχολή χορού. Ο πρώτος διευθυντής, μάλιστα, της σχολής, Σαρλ Λουί Μποσάμπ, κατέγραψε τα βήματα και τις 5 ποζισιόν των ποδιών, καθώς και τη χρήση του αν ντεόρ που αποτελεί τη βάση του κλασικού χορού.

Με τους πρώτους επαγγελματίες χορευτές, ο χορός πέρασε από τις Αυλές στο θέατρο. Σε αυτό συνέβαλε και ο ιταλικής καταγωγής συνθέτης Ζαν-Μπατίστ-Λουλί, ο οποίος διορίστηκε διευθυντής της μουσικής ακαδημίας.

Το 1681 παρουσιάστηκε ο Θρίαμβος της αγάπης, το πρώτο μπαλέτο στο οποίο συμμετείχαν επαγγελματίες χορεύτριες, μέχρι τότε όλους τους γυναικείους ρόλους υποδύονταν άντρες. Έτσι γεννήθηκε ο πραγματικός ανταγωνισμός ανάμεσα στους χορευτές και τις χορεύτριες, υποχρεώνοντας τους σολιστ να επινοούν όλο και πιο σύνθετα βήματα προκειμένου να διακριθούν.

18^ος αιώνας:

Το 18^ο αιώνα οι άνθρωποι ένιωσαν την ανάγκη να συνδέσουν μια ιστορία με τη χορογρφία την οποία θα μπορούσαν να παρακολουθήσουν οι θεατές. Την ίδια περίοδο οι χορεύτριες, που είχαν διδαχτεί το επάγγελμα στις ακαδημίες, είχαν μεγαλύτερη ζήτηση από τους χορευτές και ο χορός άρχισε να διαδίδεται.

Συμβαδίζοντας με την τάση του Διαφωτισμού για οργάνωση της γνώσης, ο δάσκαλος χορού Ραούλ Οζέ Φεγιέ δημοσίευσε δύο δοκίμια –Χορογραφία και Η Τέχνη της Περιγραφής του Χορού- , στα οποία εξηγούσε τις πέντε βασικές ποζσισιόν και πολλά βήματα ανάμεσα στα οποία το πλιέ, το γκλισέ, το καμπριόλ, προτείνοντας ένα σύστημα καταγραφής των χορογραφιών.

Το 1760 ο Ζαν Ζορζ Νοβέρ δημοσίευσε το δοκίμιο Επιστολές για τον Χορό, στο οποίο υπογράμμισε τον έντονο δεσμό μεταξύ χορού, μουσικής και σκηνογραφίας και αποδοκίμασε τη χρήση δύσχρηστων κουστουμιών και των παπουτσιών με ψηλό τακούνι.

20^ος αιώνας:

Ο χορός αναγεννήθηκε χάρη σε έναν σπουδαίο κυνηγό ταλέντων τον Σεργκέι Ντιαγκίλεφ. Η καλλιτεχνική ευφυΐα του σε συνδιασμό με την αγάπη του για τον χορό, του επέτρεψαν να συσπειρώσει ιδιαίτερα ταλαντούχους καλλιτέχνες όλων των κλάδων: χορογράφοι, χορευτές, συνθέτες, ζωγράφοι και σκηνογράφοι.

Χάρη στην κρατική μέριμνα, αλλά κυρίως χάρη σε μια ομάδα σπουδαίων καλλιτεχνών, ο Ντιαγκίλεφ κατόρθωσε να κάνει γνωστά τα ρωσικά μπαλέτα του σε ολόκλητη την Ευρώπη και την Αμερική. Στν ομάδα του ανήκαν πολλοί γνωστοί χορευτές όπως: Βασλάφ Νιζίνσκι, Άννα Πάβλοβα κτλ.

Οι μεγάλες αλλαγές που προέκυψαν από την ομάδα των ρωσικών μπαλέτων προκάλεσαν ποικίλες αντιδράσεις στο κοινό.

Η στάση του σώματος του χορευτή ,που ήταν στραμένο πρπς τα μέσα και με τα πόδια γυρισμένα προς το εσωτεικό , είναι  ένα μόνο παράδειγμα τβν καινοτομιών που εισήγαγε η ομάδα. Επιπλέον ώθησε τους χορογράφους και τους συνθέτες να συνεργάζονται για τη δημιουργία νέων μπαλέτων υπογραμμίζοντας το θεσμό της μουσικής με το χορό.

Στα χρόνια που ακολούθησαν και κατά τη διάρκεια του 20^ου αιώνα, ο σύγχρονος χορός εξελίχθηκε και προέκυψαν πολλά νέα ρεύματα.

Ο λεγόμενος σύγχρονος χορός χρησιμοποιεί διαφορετικές τεχνικές και μορφές έκφρασης από το κλασικό χορό, και προτείνει νέες κινήσεις που βασίζονται στι; Αρχές των κοιλιακών συσπάσεων, όπως παρατηρούμε, για παράδειγμα, στην τεχνικλη της Μάρθα Γκράχαμ, της διάσημης αμερικανίδας χορεύτριες, που θεωρείται μητέρα του σύγχρονου χορού.

Οι σημερινοί χορογράφοι, απαλλαγμένοι από την αυστηρότητα των τεχνικών του κλασικού μπαλέτου εμπνέονται όλο και πιο ελεύθερα από διάφορα είδη και στυλ χορού, ώστε να επινοούν καινούριες κινήσεις δίνοντας πάντα έμφαση στην έκφραση των συναισθημάτων.

(Εργασία: Λυδία, Μαρία)

Η θεραπεία του αυτισμού μέσω της Θεατροθεραπείας (εργασία σε εξέλιξη)

Η θεραπεία του αυτισμού μέσω της  Θεατροθεραπείας

Η  θεατροθεραπεία είναι μια μορφή θεραπείας που απευθύνεται  σε  όλους μας και κατά κύριο λόγο στα παιδιά με αυτισμό!Αυτό επειδή τα παιδιά με αυτισμό είναι κλεισμένα στον εαυτό τους. Μέσω της θεατροθεραπείας τα παιδιά περνούν από πολλές δοκιμασίες  οι οποίες στοχεύουν στην τόνωση της αυτοπεποίθησης τους. Επιπρόσθετα  η θεραπεία αυτή βοηθά στη σωστή και υγιή φιλία αλλά στην αντίληψη και την έκφραση των συναισθημάτων τους με αποτέλεσμα να παρακολουθούν και να συμμετέχουν με επιτυχία σε μια συζήτηση που θα αναπτύσσεται με εποικοδομητικό διάλογο. http://www.diakonima.gr

Το υψηλής ποιότητας θέατρο χαρίζει προσωπική ευχαρίστηση και ευκαιρία για δημιουργία νέων εικόνων και αφηγήσεων για τον κόσμο σπώντας την τροχοπέδη της γλώσσας και θέτοντας προβληματισμούς. «Δεν κάνουμε θέατρο για το θέατρο. Δεν κάνουμε θέατρο για να ζήσουμε. Κάνουμε θέατρο για να πλουτίσουμε τους εαυτούς μας, το κοινό που μας παρακολουθεί κι όλοι μαζί να βοηθήσουμε να δημιουργηθεί ένας πλατύς, ψυχικά πλούσιος και ακέραιος πολιτισμός στον τόπο μας». ΜcDonnell, B. &  Shellard, D. (2006). Social impact study of UK theatre,  Arts Council England.

Χάρις Καρνέζη

(Γνωστικό Συμπεριφορικό Δράμα)

Η Δρ. Χάρις Καρνέζη προτείνει μία πρωτοποριακή μέθοδο για την θεραπεία του αυτισμού μέσω της θεατρικής έκφρασης. Η επιστήμονας και ηθοποιός, ανακάλυψε ότι οι στόχοι του θεάτρου ταιριάζουν με τις ανάγκες των αυτιστικών παιδιών , αντιλέγοντας στην άποψη ότι ο αυτισμός δεν επιτρέπει στα άτομα να έχουν κοινωνικές σχέσεις και δραστηριότητες.

Η νέα μέθοδος προέκυψε όταν ανέλαβε, κατά το διδακτορικό της, να κάνει θέατρο σε μια ομάδα παιδιών με σύνδρομο Ασπεργκερ και κατάφερε να θεραπεύσει ένα παιδί που ήταν στο φάσμα του αυτισμού.

 Το μοντέλο της ονομάζεται Γνωστικό Συμπεριφορικό Δράμα (Cognitive Behaviour Drama-CBD), το οποίο συνδυάζει για πρώτη φορά μεθόδους της ψυχολογίας για παιδιά στο φάσμα του αυτισμού, όπως η γνωστική και κυρίως η συμπεριφορική, με την τέχνη του θεάτρου. Το σημείο τομής του θεάτρου με τον αυτισμό βρίσκεται στην φύση του αυτισμού. Καθώς βασική αδυναμία των παιδιών είναι να μπουν στη θέση των άλλων, να κατανοήσουν πως αισθάνονται και να ανταποκριθούν με ευαισθησία στις ανάγκες τους, το θέατρο απαιτώντας την κατανόηση των σχέσεων, και την ανακάλυψη και την εξέλιξη των εκφραστικών μέσων του καθένα, δρα θεραπευτικά. Η  μέθοδος αυτή βασίζεται στο θέατρο αλλά δεν είναι απαραίτητο να αναφέρετε  μόνο σε παιδιά με αυτισμό αλλά και σε εκπαιδευτικούς οι οποίοι αναζητούν τρόπους για να προσεγγίσουν τους μαθητές τους έτσι ώστε οι μαθητές να κατανοούν και όχι να αναπαράγουν άσκοπα γνώσεις. http://tvxs.gr/news

(Εργασία: Βασίλης Καμπύλης)

Δραματοθεραπεία (εργασία σε εξέλιξη)

Η δραματοθεραπεία είναι μια μορφή θεραπείας της ψυχικής κατάστασης μέσω του θεάτρου. Χρησιμοποιώντας θεατρικές τεχνικές προσπαθεί να εισχωρήσει, να υποστηρίξει και να βοηθήσει τα άτομα να ανακαλύψουν με τρόπο ήπιο και σταδιακό τις αλήθειες τους, καθώς και να αναπτύξει την υγιή πλευρά τους, επιφέροντας έτσι την ψυχική και συναισθηματική τους ισορροπία. Μέσα από τις τεχνικές της επιτυγχάνεται η διερεύνηση των εμπειριών του θεραπευμένου.

Στην αρχαιότητα χρησιμοποιείτο για συγκεκριμένους σκοπούς, όπως για τη γονιμοποίηση της γης, τον εξορκισμό μιας επιδημίας και για ότι άλλο ο άνθρωπος ένιωθε την ανάγκη να ζητήσει βοήθεια από κάποια ανώτερη δύναμη.

Σήμερα στόχος της δραματοθεραπείας είναι η ενδυνάμωση της αυτοεκτίμησης και της αυτογνωσίας, η βελτίωση των διαπροσωπικών σχέσεων, η επίλυση ατομικών ή οικογενειακών προβλημάτων, και η αντιμετώπιση ποικίλλων κρίσεων τείνοντας στην προσωπική ανάπτυξη και εξέλιξη του κάθε ασθενή.

Χρησιμοποιείται ως μέθοδος θεραπείας σε παιδιά και ενήλικες, κυρίως με ειδικές ανάγκες, στους εφήβους, στον εθισμό από ουσίες και στις διατροφικές διαταραχές. Επίσης, θεραπεύει διαταραχές της προσωπικότητας  και μετά-τραυματικού στρες, θύματα σεξουαλικής κακοποίησης, καταθλιπτικά συναισθήματα, δυσκολίες σύναψης σχέσεων, έλλειψη ενδιαφέροντος για τη ζωή και ψυχοσωματικές ασθένειες.

 Μερικές από τις τεχνικές που χρησιμοποιεί είναι η κίνηση, η μίμηση, η καθοδηγούμενη φαντασία, η ζωγραφική, ο πηλός. Σε μια δραματοθεραπευτική συνεδρία το σενάριο του κάθε μέλους ξεχωριστά παρουσιάζεται με συμβολική μορφή. Χρησιμοποιούνται θεατρικά έργα, μύθοι και παραμύθια τα οποία μιλούν για την ανθρώπινη κατάσταση και έχουν έμμεση σχέση με την κατάσταση του θεραπευόμενου.

Σε κάθε συνάντηση, χρησιμοποιείται ο λόγος, τόσο στην αρχή για να φανερωθεί το υλικό με το οποίο θα εργαστεί η ομάδα δραματοθεραπευτικά, όσο και στο τέλος ώστε να κατανοηθεί το νόημα της όλης διαδικασία. Ενδιάμεσα, υπάρχει η δράση κατά την οποία ο θεραπευόμενος επιλέγει ένα ρόλο. Ανάλογα με τον ποιο ρόλο και πως θα τον υποδυθεί αποκαλύπτεται σιγά σιγά το ψυχικό του πρόβλημα. Σε αυτές τις συναντήσεις ο ασθενής έχει τη δυνατότητα να φανερώσει τα προσωπικά του βιώματα, χωρίς να είναι αναγκαίο να μιλήσει άμεσα για αυτά.

 

Πηγές: Ε.Δ.Π.Ε., glyfadametropolitans, iatropedia, drasi-psyhis.blogspot.com,http://www.playtherapy.gr/dramatherapy/

(Εργασία: Λουκάς Αθηναίος Αθηνάδης)

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Η  ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

-ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΡΑΜΑΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

      Δραματοθεραπεία είναι η χρήση τεχνικών δράσης για την αντιμετώπιση ψυχικών ή σωματικών διαταραχών.Στόχος η έκφραση του εσωτερικού κόσμου,των συναισθημάτων,των απόψεων και των ιδεών,καθώς και η ενδοβολή/εσωτερίκευση και κατανόηση των εξωτερικών ερεθισμάτων,χαρακτήρων,της κοινωνίας,της ζωής..

 Συγκεκριμένα,η θεραπεία αυτή ορίζεται με : παιχνίδι ρόλων,κατασκευή και αφήγηση ιστοριών, αυτοσχεδιασμό, κουκλοθέατρο,

καθώς και θεατρικές παραστάσεις.

 Έχει ρίζες της το θέατρο, την εκπαίδευση, την κοινωνική δράση, και την ψυχική υγεία/θεαπεία.

-ΑΡΧΑΙΕΣ ΡΙΖΕΣ:ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ

Αποδεικτικά στοιχεία σε αρχαιολογικές έρευνες δείχνουν πως οι πρώτοι άνθρωποι που εξοικιώθηκαν με τη τέχνη

- Πίνακες ζωγραφικής, γλυπτική, μουσική, χορός και το θέατρο – παρουσιάζονται στην Ανώτερη Παλαιολιθική

περίοδο περίπου 45.000-35.000 χρόνια πριν.Ταυτόχρονα με αυτή τη δημιουργική έκρηξη, οι Σαμάνοι και οι ιερείς άρχισαν

να αξιοποιούν τις τέχνες στη θεραπεία τους και στις θρησκευτικές πρακτικές. Η προέλευση των τεχνών

και η θρησκεία φαίνεται να είναι συνυφασμένες,αφού οι τέχνες επιρρέασαν συμβολικά τρόπους για να εκφραστούν αφηρημένες θρησκευτικές ιδέες.

-Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Στην αρχαία Ελλάδα

Αργότερα την εποχή της Αθηναϊκής δημοκρατίας(5ος αι. π.Χ.) το θέατρο τιμάται ιδιαίτερα. Συνδέεται με τις θρησκευτικές τελετές,τα δρόμενα για τη γονιμότητα και τη βλάστιση που γίνονταν προς τιμή του Διονύσου.Οι πιστοί μεταμφιέζονταν σε σατύρους(ζωόμορφους ακόλουθους του θεού)και έψαλαν τον διθύραμβο (άσμα) με συνοδεία αυλού χορεύοντας γύρω από το βωμό του θεού.Ο Αρίων από τη Λέσβο (6ος αι. π.Χ.)ποιητής και μουσικός έδωσε στο διθύραμβο εύτεχνη μορφή(λυρική με αφηγηματικό περιεχόμενοκαι παρουσίασε τους σατύρους με χαρακτηριστικά τράγων οι οποίοι τραγουδούσαν- τράγος + ωδή => τραγωδία ).Ο Θέσπης συνέβαλε στην μετάβαση από τον διθύραμβο στη τραγωδία,όταν στα μέσα του 6ου αι. Στάθηκε απέναντι από το χορό(50 άτομα) και συνδιαλέχθηκε  με στίχους,επινόησε δηλαδή τον υποκριτή(υποκρίνομαι > απόκρινομαι - απαντώ ).

Από τελευταίες έρευνες,ανακαλύπτονται σιγά σιγά  τεχνικές και τρόποι, που οι θεραπείες της ψυχής ήταν δυνατό να γίνουν μέσα στο θέατρο κατά την διάρκεια των παραστάσεων του αρχαίου δράματος όπως συνέβαινε

για παράδειγμα, στην Επίδαυρο (δρα επί αύρας).

 Φαίνεται πως υπήρχαν  οι κατάλληλες τεχνικές όπου μέσα από μία θεατρική παράσταση ήταν δυνατό ο Θ-ίασος να δώσει την Ίαση στους θεατές-ασθενείς που είχαν συγκεκριμένες θέσεις επί του κοίλου του θεάτρου.Η θεραπευτική απελευθέρωση καταπιεσμένων παθών ήταν μέρος της τελετουργικής διαδικασίας, μέσω της οποίας η κοινότητα μπορούσε να συμβιβαστεί με τις απογοητεύσεις και τις δυσκολίες των αγώνων της για επιβίωση σε ένα μπερδεμένο και συχνά εχθρικό κόσμο, με τις απώλειες και τις νίκες του, τις χαρές και τις λύπες του, τις καταστροφές και τους θριάμβους του.

 Η πρώτη γραπτή θεωρεία της δραματοθεραπείας μπορεί να βρεθεί σε σύνδεση με το ελληνικό θέατρο. Στην Ποιητική του, ο Αριστοτέλης παρουσιάζει ότι  λειτουργία της τραγωδίας είναι να προκαλέσει κάθαρση - απελευθέρωση των βαθιών συναισθημάτων (ειδικά ελέου και φόβου) για καθαρισμό των αισθήσεων και των ψυχών των θεατών (Αριστοτέλης, μτφρ.). Οι ιδέες του Αριστοτέλη για την κάθαρση έχουν επηρεάσει πολλούς κλάδους ψυχοθεραπείας από τη φροϋδική ψυχανάλυση και μετά, εστιάζοντας στην ιδέα ότι τα ανησυχιτικά συναισθηματικά ζητήματα και η θεραπεία τους πραγματοποιείται μόνο όταν ο ασθενής έχει επιτύχει κάθαρση. Αυτή η διαδικασία αμφισβητείται ως μη ρεαλιστική και άσκοπη  από θεραπευτές που πιστεύουν ότι η κάθαρση και η διορατικότητα δεν είναι αρκετά για να φέρουν την επούλωση ή την αλλαγή.

Στον Μεσαίωνα

Σχεδόν χίλια χρόνια αργότερα, η Χριστιανική Εκκλησία,αν και ήταν ενάντια στην πρωτόγονη επιθυμία των ανθρώπων να δραματοποιούν τις ιστορίες τους, δεν ήταν σε θέση να εξαλείψει τελείως το εορταστικό αυτό στοιχείο που εκδηλωνόταν εντονότερα κατά τη περίοδο φύτευσης την άνοιξη και θερισμού το καλοκαίρι. Η θεραπεία μέσω του θεάτρου όμως παραμερίστηκε και τελικά ξεχάστηκε..Οι αυστηροί νόμοι και περιορισμοί της εποχής δεν επέτρεπαν την πνευματική ανάπτυξη, την αναζήτηση νέων μεθόδων θεραπείας κλπ.Ο πολιτισμός εξασθένησε..

18ος-19ος αι. μ.Χ

Αιώνες αργότερα, συναντάμε την ηθική θεραπεία μέσα στα θέατρα των ψυχιατρικών ασύλων. Ο Coulmier, διευθυντής του ασύλου Charenton έξω από το Παρίσι, εργάζεται με ασθενείς σε θεατρικές παραγωγές με τη συμμετοχή του έγκλειστου μαρκήσιου De Sade μεταξύ 1797 και 1811. Ο Reil, Γερμανός συγγραφέας, κάνει αναφορές σε παραστάσεις μέσα σε ψυχιατρικά νοσοκομεία το 1803. Θεατρικές θεραπευτικές δραστηριότητες αναπτύσσονται και σε άλλα άσυλα της Ευρώπης.

Σύγχρονη εποχή

Στο τέλος του 19ου αιώνα, η τραγωδία επηρεάζει το Φρόιντ στη σύλληψη της ψυχαναλυτικής θεωρίας, όπου η κάθαρση εξυπηρετεί την αυτογνωσία. Ο  Evreinov προχώρησε αντιλαμβανόμενος δύο πραγματικότητες: του ατόμου και της περσόνα, την οποία αποκαλούμε “το άλλο εγώ”. Μέσω της ερμηνείας φανταστικών ρόλων, ο ηθοποιός δύναται να υπερβεί έναν αριθμό ψυχολογικών και φυσικών ασθενειών, όπως φαίνεται στο βιβλίο του “The theatre in hie” (1927). Την ίδια εποχή, ο Vladimir Iljine ανέπτυξε μια αντίληψη του θεραπευτικού θεάτρου Βασισμένη στην εκπαίδευση και τον αυτοσχεδιασμό. Σιγά-σιγά, όσο προχωρούσε ο 20ος αι. το θέατρο άρχιζε να αλλάζει..Οι απόψεις του Antonin Artaud με το “Θέατρο της Ωμότητας” εύρισκαν πρόσφορο έδαφος, ενώ μέσα στη δεκαετία του '50 άρχισαν να κάνουν την εμφάνιση τους πρωτοποριακά θεατρικά σχήματα όπως το “Living theatre” και αργότερα το “Bread and Puppet” και το θέατρο του Grotovski και του Barba.Εδώ αξίζει να σημειωθεί η δυναμική παρουσία του αναμορφωτή του θεάτρου Bertold Brecht, με το θέατρο της συνειδητοποίησης και την έννοια της αποστασιοποίησης, που βρίσκει ιδανική εφαρμογή στην απόσταση από το πραγματικό γεγονός στην ψυχοθεραπεία μέσω δράματος. Μέσα σε κλίμα κοινωνικών ανακατατάξεων, επιστημονικών και καλλιτεχνικών αποδομήσεων, το θέατρο πλησιάζει τη ζωή, την ψυχιατρική και την ψυχοθεραπεία, αρχίζει να αλλάζει η αντίληψη για τον ασθενή και την αντιμετώπιση του και εμφανίζεται η θεραπεία μέσω δράματος. Ο όρος “Δραματοθεραπεία” δημιουργήθηκε από τον Peter Slade το 1939, ο οποίος έγινε ευρύτερα γνωστός για την ιδέα του ότι το δραματικό παιχνίδι των παιδιών είναι μια φυσική μορφή εκμάθησης και θεραπείας. Το άρθρο του είχε τίτλο «Dramatherapy as an Aid to Becoming a Person».Τη δεκαετία του '60, μέσα σε ένα κλίμα επαναστατικότητας και  κοινωνικής συμμετοχής, κάποιοι πρωτοπόροι στην Αγγλία καταφέρνουν να εφαρμόσουν ποικίλες τεχνικές και να δώσουν έμφαση στην ιδιότητα του δράματος ως πρωταρχικό μέσο για την αλλαγή και τη θεραπεία. Με την πάροδο του χρόνου διαμορφώνεται και συγκεκριμενοποιείται μια μέθοδος, ενώ παράλληλα εξαπλώνεται στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η Ελλάδα έρχεται σε επαφή με τη δραματοθεραπεία το 1985, μέσω της Emy Sue Jennings και στη συνέχεια χάρη στον Robert Landy και τους υπόλοιπους πρωτοπόρους. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαμόρφωση της μεθόδου που αξιοποίησε στοιχεία του δράματος, της ψυχοθεραπείας, της ανθρωπολογίας, της μυθολογίας, του ψυχοδράματος ενώ συγχρόνως διαφοροποιούνταν από το θεατρικό παιχνίδι και τη δραματοποίηση. Όπως γίνεται κατανοητό, ανάλογα με την επιστημονική προέλευση και το ενδιαφέρον των πρώτων δραματοθεραπευτών διαμορφώνονται και τα μοντέλα δραματοθεραπείας. Με αυτόν τον τρόπο διακρίνουμε το ανθρωπολογικό, το αφηγηματικό το παραθεατρικό, το αυτοσχεδιαστικό, το αναπτυξιακό μοντέλο όπως και εκείνο που χρησιμοποιεί τον ρόλο. Με την πάροδο του χρόνου, τα μοντέλα συγκλίνουν και οι σύγχρονοι δραματοθεραπευτές εκπαιδεύονται και αξιοποιούν τεχνικές και θεωρητικές προσεγγίσεις από όλα τα μοντέλα, με στόχο το όφελος του θεραπευόμενου..

-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Phil Jones, Δραματοθεραπεία. Το θέατρο ως τρόπος ζωής και θεραπείας, Ελληνικά Γράμματα, 2003.

Robert J., Landy, Προσωπικότητα και προσωπείο. Ο ρόλος στο Δράμα, τη θεραπεία και την καθημερινότητα, Ελληνικά Γράμματα, 2001.

Jennings S., Dramatherapy- Theory & practice, Routledge, 1987.

Artaud Α., To θέατρο και το είδωλο του, Δωδώνη, 1958. 

(Εργασία: Αννίκα Μανιάτη)

Καλλιτεχνική Παιδεία: Εικαστικά Α Λυκείου (το βιβλίο)

Μπορείτε να κατεβάσετε ή να ανοίξετε το βιβλίο των Εικαστικών Α Λυκείου (Καλλιτεχνική Παιδεία, επιλογής) σε  pdf εδώ:
http://ebooks.edu.gr/courses/DSGL-A115/document/53bbe24dsfdq/53bbe288x4h5/53bd0659bwrb.pdf